Do niczego się nie nadajesz - IRRT

Młody siedział wyprostowany przy kuchennym stole i patrzył na Starego siedzącego naprzeciwko.

– Do niczego się nie nadajesz – powiedział Stary.

Młody nie odpowiedział, nie zmienił nawet wyrazu twarzy. Był jak Indianin na wojennej ścieżce – w obliczu wroga nie ujawnia on swoich uczuć. Od czasu do czasu przyznawał Staremu rację – dla świętego spokoju. Poza tym milczał, bo bezpieczniej było zbyt wiele nie mówić. Siedział i czekał, aż Stary zakończy swoje kazanie. Tak to z Siostrą nazywali – kazanie – gdy Stary prawił im morały przy stole.

– Nic z ciebie nie będzie – powiedział Stary wypuszczający przy tym kłąb dymu z papierosa.

Mówił podniesionym głosem jak to zwykle w domu. Usłyszałem go już na schodach. Otworzyłem drzwi mieszkania i wszedłem do przedpokoju. Zrobiłem parę szybkich kroków i stanąłem na szerokim progu kuchni.

– Cześć – powiedziałem.

Oboje spojrzeli na mnie zaskoczeni. Podszedłem bliżej stołu i stanąłem koło Młodego.

– Co masz na myśli, mówiąc, że z Młodego nic nie będzie? – zapytałem.

– Nie wtrącaj się – powiedział Stary.

Wyprostował się na krześle i zaczął się we mnie wlepiać, marszcząc przy tym czoło.

– Jak mam się nie wtrącać, jak widzę, jak go traktujesz? Tak się nie wychowuje dzieci. Dlaczego mu mówisz, że nic z niego nie będzie? – zapytałem.

– Trzeba go jakoś zmotywować – powiedział Stary.

– Zmotywować, w ten sposób? Do czego go chcesz zmotywować? – zapytałem.

Stary zaciągnął się papierosem.

– Nie umie prostych rzeczy – powiedział, wypuszczając przy tym smugę dymu.

– Czego to nie umie twoim zdaniem?

– Na przykład wyczyścić porządnie butów.

Skrzywiłem się lekko.

– Umie wyczyścić, choć nie zawsze ma może wyczyszczone. To nie powód, żeby go za to bić – powiedziałem.

– Nie biję go. Poza tym to inaczej się nie nauczy, jak się go nie zdopinguje – powiedział Stary.

– Po pierwsze, to oboje wiemy, że go bijesz. Uderzenia w twarz czy szarpanie za włosy to też bicie, o kopniakach już nie wspomnę. Po drugie, to nie jest on głupi, choć mu to ciągle powtarzasz. Nie potrzebuje takiego twojego dopingu, czy jak to nazywasz.

Stary milczał. Zaciągnął się znowu papierosem.

– Nie traktuje się tak dzieci, jak ty to robisz, to czarna pedagogika – powiedziałem.

Stary skrzywił się.

– Odczep ty się ode mnie. Nie wiesz, jak jest, a się wtrącasz. Czasami muszę go zmotywować do ruchu, bo jest strasznie ślamazarny – powiedział.

– Zmotywować go do ruchu? Co mi tu wciskasz. Nikt inny oprócz ciebie nie uważa, że Młody jest powolny, a tym bardziej że trzeba go za to bić. Wyżywasz się na nim i tyle.

Stary milczał, patrząc na mnie ponuro.

– Sam wiesz, że tak się nie postępuje z dziećmi, inaczej byś tego nie ukrywał.

– Niczego nie ukrywam – powiedział Stary.

– Chowasz się z tym przed ludźmi, nawet przed własną rodziną, tą z Tomaszowa.

– Tak ci się tylko wydaje – odburknął Stary.

– Nie wydaje mi się. Przy ludziach straszysz go tylko. Syczysz po cicho – „Zobaczysz, jak wrócimy do domu”. Dobrze wiem o tym. Co innego tu, w domu, jak nikt obcy cię nie widzi – tu nie masz oporów, żeby go uderzyć – powiedziałem.

Stary milczał.

– W dodatku grozisz mu czasami, że go zatłuczesz. Na śmierć jak psa. To już nie jest żaden doping, to prymitywne pogróżki. Nie umiesz go normalnie traktować, jak widać – powiedziałem.

Przez krótki moment panowała cisza.

– Dlatego zabieram go ze sobą – powiedziałem.

– Jak to, zabierasz go? – zapytał Stary.

– Zwyczajnie, idzie teraz ze mną, od dzisiaj będzie mieszkał u mnie – powiedziałem.

– A idźcie w cholerę – powiedział Stary.

– Nie musisz nam na to pozwalać. Czy chcesz, czy nie, to i tak go stąd zabieram.

Stary odwrócił głowę i zaczął ostentacyjnie wyglądać przez okno.

– Chodź Młody, idziemy – zwróciłem się do Młodego, który przez cały ten czas nawet nie drgnął.

– Nie musisz się go już bać – dodałem.

Młody spojrzał na mnie, a potem na Starego. Zakręcił się niespokojnie na krześle, ale nie wstał.

– Jestem tutaj, przy mnie ci nic nie zrobi. Poza tym to jest on tylko wspomnieniem – powiedziałem.

Położyłem dłoń na ramieniu Młodego.

– Zgadza się? – zwróciłem się w stronę Starego.

– No tak – odpowiedział Stary i wypuścił kłąb dymu.

Spojrzał przy tym krótko na mnie, ale zaraz potem odwrócił znowu głowę w stronę okna – najwyraźniej uznał naszą rozmowę za zakończoną.

– Chodź, idziemy – powiedziałem.

Młody skinął głową. Widząc, że Stary nie oponuje, zaczął powoli wstawać z krzesła. Spojrzał na mnie, więc przytaknąłem zachęcająco. Wyprostował się na to i stanął tuż przy mnie.

– To my idziemy, zabieram Młodego.

Powiedziałem to po to, żeby wszystko było jasne, także dla Młodego. Stary nawet nie drgnął, pewnie chciał pokazać, że nas ignoruje.

– Chodź – powiedziałem.

Wyszliśmy do przedpokoju.

– Teraz jesteś bezpieczny, jesteś ze mną – powiedziałem.

– Wiem, że się boisz, tyle razy obrywałeś. Boisz się pewnie odezwać – dodałem.

Młody rzucił krótkie spojrzenie w stronę kuchni i przytaknął.

– Na pewno czujesz się, że coś cię dusi – powiedziałem.

– Tak, trudniej mi się oddycha i niedobrze mi się jakoś robi. Zbiera mi się na mdłości – wyszeptał Młody.

– Zaraz wyjdziemy na świeże powietrze, to ci się lepiej zrobi. Będziesz mógł głębiej odetchnąć – powiedziałem.

– Włóż jakieś buty i kurtkę – dodałem.

Młody przytaknął i zaczął się ubierać.

– Z mamą pożegnasz się innym razem, bo akurat jest w pracy.

Młody zajęty sznurówkami spojrzał na mnie krótko i skinął głową.

– Gotowy – powiedział, prostując się.

Zeszliśmy na podwórko, stamtąd na ulicę.

– Tym jedziemy – wskazałem na samochód stojący przy zielonej bramie, koło wjazdu prowadzącego na podwórko.

– Wiem, że boisz się Starego, ale teraz jesteś już bezpieczny – powiedziałem, gdy wsiedliśmy.

Włączyłem silnik i wdepnąłem lekko pedał gazu. Pod kołami samochodu zaszeleściły liście, poza tym auto jechało niemal bezgłośnie, jak to nowoczesny pojazd.

– Teraz jestem już bezpieczny – powiedział Młody, tak jakby dopiero w tym momencie dotarły do niego moje słowa.

Zobaczył, że naprawdę jedziemy – to pewnie dodało mu odwagi.

– Tak, jesteś bezpieczny. Ciągle cię coś dusi? – zapytałem.

– Tak, trudno mi się oddycha i coś mnie ściska w brzuchu.

Opuściłem trochę szyby samochodu.

– Weź parę głębszych oddechów, lepiej ci się zrobi – powiedziałem.

Młody westchnął parę razy głęboko, potem rozsiadł się wygodniej w fotelu. Pogłośniłem radio, bo akurat leciał fajny kawałek.

– Spoko – powiedziałem.

– Spoko – powtórzył Młody.

Jechaliśmy chwilę w szpalerze kolorowych jesiennych drzew i po paru minutach opuściliśmy to niewielkie miasteczko. Asfaltowa, gładka droga wiodła nas jakiś czas między polami, ale potem zaczęła prowadzić przez las.

– Zatrzymamy się na chwilę – powiedziałem, gdy dojrzałem znak restauracji i stacji benzynowej.

Zjechaliśmy na parking koło niewielkiego baru.

– Wskoczymy do toalety i kupimy coś do jedzenia – powiedziałem.

– Nie martw się, Stary nas nie będzie gonił – dodałem.

W barze zamówiliśmy drobną przekąskę i poszliśmy z nią na taras na jego tyłach. Siedliśmy tam wygodnie przy dużym drewnianym stole. Było tu dosyć spokojnie, bo taras wychodził na las i niewiele było słychać z drogi.

Wziąłem głębszy łyk kawy.

– Fajnie jest – powiedziałem.

– Fajnie – powtórzył Młody i wgryzł się w bułkę z serem.

– Ładnie ptaki śpiewają – powiedział po chwili Młody.

– Ano, ładnie – przytaknąłem.

Zacząłem kontemplować korony wysokich sosen, kołysane wiatrem. Poczułem ich zapach – aromat żywicy i igieł. Zamyśliłem się. Nie śpieszyło nam się nigdzie, choć mieliśmy przed sobą spory kawałek. Młody siedział koło mnie – moja misja była więc spełniona. On również przyglądał się gęstwinie lasu.

– Nie musisz nikomu udowadniać, że jesteś coś wart, że coś potrafisz zrobić. Wiem, że umiesz zrobić nawet budkę dla szpaków – powiedziałem.

– Przede wszystkim, to nie musisz nikomu udowadniać, że masz prawo do życia – dodałem po chwili.

Młody skinął głową.

– Masz prawo do życia, tak po prostu – powiedziałem.

– Mam prawo do życia – powiedział Młody.

– Tak, masz prawo do życia i tyle – potwierdziłem.

Siedzieliśmy przez chwilę w milczeniu.

– Dobra ta kawa, jak na przydrożną restaurację – powiedziałem.

Nic innego nie przyszło mi akurat do głowy, ale czasami nie potrzeba wielu słów – wystarczy spokojna obecność i bezpieczne otoczenie.

 

To osobista opowieść o pracy z wykorzystaniem wyobraźni w ramach IRRT (Imagery Rescripting and Reprocessing Therapy). Pokazuje, jak można wrócić do trudnego wspomnienia, tym razem jednak z perspektywy dorosłego, który ma możliwość stanąć w obronie młodszego siebie.

Przeszłości nie można zmienić. Można jednak zmienić sposób, w jaki dziś jej doświadczamy, oraz to, jak odnosimy się do siebie z tamtego okresu. Wspomnienie nie jest bowiem niezmienne.


A Ty? Co chciałoby dziś usłyszeć Twoje młodsze „ja”?

 

Byzylia kwitnie na parapecie
Bazylia kwitnie na parapecie

 

Komentarze

  1. Po przeczytaniu części Twojej książki, w której opisywałeś swoje dziecińswo, ten tekst jest jeszcze mocniejszy. Aż mi łzy poleciały. Jestem bardzo dumna z Ciebie, że potrafisz objąć troską młodszego siebie. Nawet jeśli jest to możliwe tylko w wyobraźni. To oznacza, że naprawdę dużo osiągnąłeś w kwestii pracy nad sobą. Ściskam mocno i młodszego i teraźniejszego Ciebie. Powodzenia w każdym dniu :). A ja czytam dalej.
    Moje młodsze ja pewnie chciałby usłyszeć, że nieśmiałość jest ok. Trochę starsze, że zasługuję na miłość, nie jest ona zależna od tego co potrafię. A niektóre osoby pojawiły się w moim życiu na zbyt krótko, żeby mnie poznać i oceniać.

    OdpowiedzUsuń
  2. Bardzo smutna historia: dziecka, które zostało zawiedzione przez dorosłego opiekuna. Ojciec ma być dla dziecka obrońcą i przewodnikiem. Tymczasem ten tutaj olał sprawę i... dobrze, że go w końcu odsunąłeś od młodszego siebie.

    OdpowiedzUsuń
  3. Hej, interesujący wpis o tym jak w wyobraźni zmienia się los młodego.

    A ten cichy pojazd, to pewnie jakaś hybryda albo już elektryk 🙂 Bezszelestny i responsywny.

    Używasz tej bazylii w kuchni?

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz