Wybór myśli i emocji?

Siedzę w kafejce na ściance (boulderingowej), przede mną filiżanka z kawą. Czuję ramiona, to pewnie przez tę drogę, którą na koniec próbowałem parokrotnie przejść, bezskutecznie. Ćwiczę ją już drugi tydzień. Podejrzewam, że kiedyś ją zrobię, bo widzę postępy. Mimo wszystko, w głowie pojawia się znany monolog.

– Nie dałeś rady, a powinieneś, jesteś do niczego.

Budzi się uczucie frustracji. A może na odwrót, najpierw czułem frustrację, a potem przyszły te myśli. Koło mojego stolika przechodzi kumpel, który się lepiej wspina.

– On ją na pewno zrobił – myślę sobie.

Czuję rozgoryczenie.

– Czemu mnie nic nie wychodzi – kontynuuje płacz nad sobą.

Te myśli są realne, to znaczy, w mojej głowie. Z tym że równocześnie mam inne.

– Czym się przejmujesz, po raz pierwszy udało ci się przejść środek tej drogi – mówi głos w głowie.

– Poza tym, to robiłeś wcześniej inne ćwiczenia, miałeś zmęczone palce.

– Nie wspominając już o tym, że najważniejsze, że tu w ogóle przyjechałeś, poruszałeś się trochę.

Mam teraz do wyboru albo skoncentruję się na tej myśli, że się do niczego nie nadaję, albo na tej, że jestem na ściance po to, żeby się tu zrelaksować. Przyjechałem tu rowerem, poruszałem się trochę, pogadałem z ludźmi, a to dobre dla zdrowia, zarówno psychicznego, jak i fizycznego, ogólnie mówiąc.

To znaczy, mogę się nakręcać, wzmacniając uczucie frustracji, a mogę skupić się na pozytywnych aspektach tego treningu, czy jak to zwał. Mogę cieszyć się kawą i tym, że słońce świeci.

Zdecydowałem się rzecz jasna na ten pozytywny aspekt. Uczucie frustracji nie zniknęło od razu, ale straciło na sile. Pojawiało się i znikało jak fale na morzu. Kiedyś tam zapomniałem o nim, nawet nie wiem kiedy.

Te wypady na ściankę to dla mnie poletko eksperymentalne. To trening nie tylko fizyczny, ale też mentalny. Większość osób walczy tam z tym, żeby pokonać jakąś drogę, taka już uroda tego sportu. Szuka się wyzwań, z tym związane są porażki, ale też małe zwycięstwa. Ma się dobre i złe dni.

 Odmienna perspektywa na różne drogi.

Powyższą sytuację podaję jako przykład na to, że mamy pewną kontrolę nad własnymi emocjami i myślami. Nierzadko możemy zdecydować, której myśli poświęcimy więcej uwagi i jak zareagujemy na pojawiającą się emocję. Nie znaczy to, że ta inna znika.

Mimo wszystko, poprzez tego rodzaju trening uczymy się obserwować własne myśli i emocje, zwiększamy szansę na pozytywny nastrój, na poprawę balansu psychicznego.

– Ja tego nie muszę robić, wiem, co czuję. Taki mam charakter i już – może ktoś powiedzieć.

To prawda, każdy z nas ma własny sposób myślenia i reagowania. Tyle że nie zawsze zastanawiamy się, skąd się on właściwie wziął.

Na nasz sposób myślenia i reagowania wpływa także to, czego nauczyliśmy się w przeszłości. Mnie na przykład rodzic wpajał, że się do niczego nie nadaję i nic ze mnie nie wyrośnie. Było to mało konstruktywne podejście, trzeba przyznać. Czy mam się go teraz trzymać?

Ktoś inny mógł się w dzieciństwie wystraszyć osy. Teraz taka osoba podrywa się z krzesła i ucieka z krzykiem, gdy takie stworzenie się zbliży. To znaczy, nie dosłownie, ale taką chęć może odczuć, gdy ten potwór nadlatuje. Z czasem można się jednak nauczyć, że nie każda taka reakcja musi kończyć się ucieczką.

Nie twierdzę, że każde negatywne myśli i uczucia należy przekierowywać na inne tory. Nie chodzi więc o to, żeby każdą negatywną myśl zastępować pozytywną. Chodzi raczej o sprawdzenie, czy dana myśl i emocja pasują do tego, co dzieje się teraz. Czasami są to te, które zostały wyuczone w przeszłości, na przykład w dzieciństwie, gdy mieliśmy mniejszą kontrolę nad własnym życiem.

Zwodnicze bywa czasami, że szuka się dowodów na to, że ma się rację. To w psychologii tak zwany efekt potwierdzenia (confirmation bias). Możemy sobie na przykład powiedzieć: wszyscy ludzie są źli, oprócz mnie i paru innych osób, rzecz jasna. Szukać potem wybiórczo informacji potwierdzających tę tezę. Zbierać dane na temat zabójstw, wojen, oszustw i temu podobnych. Nietrudno będzie coś znaleźć. W praktyce ludzie są po prostu różni. Jedni zachowują się lepiej, inni gorzej. W internecie, ale też w życiu, można znaleźć również pozytywne treści.

Nie rozpisuję się już na temat tego, że można też widzieć pewne sprawy zbyt pozytywnie. Nie bez powodu mówi się na przykład, że miłość jest ślepa. Z tym że to już trochę inny temat, bardzo obszerny w dodatku.

Na początku wpisu pokazałem, że sam nie jestem wolny od wewnętrznych sprzeczności. Uważam jednak, że mając świadomość tego, łatwiej czasami wyrwać się ze spirali niedopasowanych do rzeczywistości myśli i emocji. To może pomóc w zachowaniu mentalnego balansu. I tutaj także trening może zwiększać szansę na sukces.

– Czy Ty także czasami masz poczucie, że możesz zareagować na daną sytuację na różne sposoby?


Link: Efekt potwierdzenia (wikipedia)

A tu ta droga, z którą walczę, ta żółta. Zaczyna się z prawej strony, idzie trawersem na lewą stronę.

Żółta droga.